mustafa başkapan-ispirin atatürk'ü- ve diğerleri

ispir_city

İspir Kurtuluş Cemiyeti
İspirde Rus işgali sürerken başta Müftü Başkapan olmak üzere beldenin önde gelenleri hem işgalin hem de Ermeni mezaliminin sona erdirilmesi için çeşitli tedbirler düşünüyorlardı. Müftü Başkapan bu sırada işgal altındaki bir belde de tam anlamıyla bir devlet adamı, direniş lideri ve halkın maneviyat membası olmuştur. Bir yandan İspirde oturan Rus komutanını ziyaret ederek zulmün şiddetini azaltması için baskı uygulamış, diğer yandan da direnişi örgütlemek için alttan alta çalışmıştır.
Rus komutanla ilişkilerinde takındığı tutum tam anlamıyla bugün bile devlet adamlarına örnek olacak bir şahsiyet abidesi olduğunu ortaya koymuştur. Müftü Başkapan bir gün kendisini ziyaret edeceğini Rus kumandanına bildirmiş ve tayin edilen saatte makamına gitmiş, kumandan kendisini kapıda karşılamadığı için de içeri girmemiş hemen geri dönmüştür . İspir halkının bir yandan Rus işgal kuvvetlerinin diğer yandan da Ermeni gaddarlığı karşısında tek şansları Müftüleri Başkapandır.
Müftü Başkapan işgal altında yalnızca direnişi örgütlemekle kalmamış aynı zamanda İspirin vatanperver evlatlarıyla İspir Kurtuluş Cemiyetini kurmuş ve yönetmeliğini de kaleme aldırmıştır.
İspirin asil ve vatanperver evlatlarından oluşan bu gizli teşkilat Müftü Başkapanın başkanlığında aşağıdaki kişilerden meydana gelmişti: Şeyh Zade Hacı Mehmet Bey, Cerrah Zade Hasan Efendi, Hacı Hayrullah Efendi, Hunutlu Mehmet Bey, Saadettin Efendi, Hacı Hafız Zade Müştak Efendi.
Bu cemiyet aşağıdaki kararlara dayandırılarak teşekkül etmiştir:
Madde 1- Memleketimizi, ırz ve namusumuzu, milli varlığımızı hedef tutan ve İspirin muhtelif köylerinde yerleşen ve icabında başka taraf Ermenilerinden de yardım görmesi çok mümkün olan, herhangi bir hükümet teşkilatı bulunmayan çevremizde Ermeni katliamına karşı bir İspir Kurtuluş Cemiyeti teşekkül ettirilmiştir.
Madde 2- Cemiyetin gayesi: İspir kazası halkını Ermenilerden korumak ve Ermenilere karşı silahlı veya siyasî müdafaada bulunmak ve dahili asayişi korumak suretiyle İslam ahalinden müteşekkildir.
Madde 3- İslam ahalinden olup Ermenilere söz götüren, cephane satan ve yiyecek veren, bunları misafir eden, yol gösteren cemiyet kararı ile kurşuna dizilir.
Madde 4- Tutulan cephelerde ve gerekse herhangi bir yerde vazife verilen 15 yaşından 70 yaşına kadar erkekler vazifelerine gitmeye mecburdurlar. Nöbet yerlerini terk eden, verilen emri tutmayan veya başka yerlere kaçmak isteyen, memleket müdafaasına hıyanet etmiş adiyle yine cemiyet kararı ile kurşuna dizilir.
Madde 5- Ermenilerden teslim olan veya esir edilenler Orduyu Osmaniye gelinceye kadar muhafaza edilir. Bu gibilerin iaşeleri alınan ganaimden veya halkın teberrü edeceği erzakla karşılanır.
Madde 6- Cephelerde nöbet bekleyen, vazife gören kendi evinden iaşe olunur. Fakir olanlara hâli vakti yerinde olanlar yardım eder. Cemiyet bunların ve ailelerinin iaşelerini teminle mükelleftir. Cemiyet azaları ve bu cemiyette çalışanlar herhangi bir hak isteyemezler, gaye vatan ve namus müdafaasıdır. Herkes bu vazifeyi yapmaya mecburdur.

Madde 7- Cemiyet azaları her türlü hükmü vermeye ve bu nizamname hükümlerini yerine getirmekle mükelleftir.
Madde 8- İşbu 7 maddeli nizamname Hükümet-i Osmaniye geldiği anda münfesihtir. Bütün esir ve mahkûm, menkul emval, eslaha vesaire hükümete devrolunur
Bu nizamnamede kaleme alınan kararlar tam bir anayasa niteliği taşımaktadır. Tarihte bu ve benzeri olağanüstü durumlarda hükümetleri kurulur ve yasaları devreye girer.
Devletin olmadığı yerde milletin iradesi fiili devlet olur. İspirde bu gerçekleşmiştir. Bir halkın en büyük gücü iradesidir. Bir halk kendi kendini korumaya karar verdiği an, zaferin şafağının söktüğü andır. İspir Kurtuluş Cemiyetinin bu kararları onların her şart altında insani, ahlaki ve yasal bir zemini esas alarak hareket ettiklerini göstermektedir. Fırsatçılığa, mütegalibeliğe, zorbalığa izin verilmeyeceği açıkça ortaya konmuştur.
İslam ahalisinden olup Ermenilere söz götüren, cephane satan ve yiyecek veren, bunları misafir eden, yol gösteren cemiyet kararı ile kurşuna dizilir. Zamanın ajanlarına, halk düşmanlarına ve hıyanete karşı Cemiyetin bu kararlı tavrının sonuç almakta ne denli etkin olduğunu söylemeye gerek yoktur. Bugün bu konuda tarih tekerrür ederken, bu tür cephe kararlarının olmamasının ülkeyi nasıl bir trajikomik durum içine düşürdüğü de ortadadır.
Aslında cemiyetin kurulmasıyla birlikte adeta İspirde bağımsız bir devlet kurulmuştur. Başkapan devletsiz kalan halka devlet, hukuksuz kalan millete hukuk, korumasız kalan insanlara kalkan olmuştur. Cemiyet başkanı Mustafa Vehbi Başkapanın aşağıdaki hitabesi bunun ispatı niteliğindedir:
Ey Müslüman kardeşlerim, bir zamanlar bu topraklarda Osmanlı bayrağı dalgalanırdı. Ve onun kanunları hâkimdi. Sonra Rus kanunları hakim oldu. Bugün ne o ne diğeri vardır. Elimizde sadece vicdanın hükümleri mevcuttur. Bütün dindaşlarımın canı, malı, ırzı benim himayem altındadır. Her türlü şekilde suç işleyenler en şiddetli şekilde cezalandırılacaktır. Şimdi sessiz, sedasız evlerinize dağılarak bundan sonra vazifelerimiz için vereceğimiz emirleri bekleyin. Allahın inayetiyle ırzımızı, namusumuzu ve kellemizi küffara teslim etmeyeceğiz. Ve bilmiş olun ki dövüşerek ölmek kadınlar gibi teslim olmaktan daha şereflidir. Biz tarihimizin ve Allahın indinde makbul olanı yapacağız. Hüda yardımcımız ola. Amin
Rus işgali sırasında cemiyetin faaliyetleri ancak Ermeni katliamına karşı az çok koruyucu bir rol oynamıştır. Asıl vazifesi Ruslar çekildikten sonra komşu kaza ve illerimizde yapılan top yekûn bir Ermeni katliamını önlemesinde ve muazzam başarı sonunda 30-40 bin Türkün hayatını kurtarmıştır. Öyle ki komşu il ve ilçelerimizin halkı akıllara durgunluk verecek bir katliama maruz kalırken ve yediden yetmişe öldürülmüşken bir tek İspirlinin burnu kanamamıştır. İşte bu büyük başarı Başkapanın ve bu cemiyetin gayretiyle olmuştur .
İspirliler arkasında birlik oldukları liderleri, ortaya koydukları nizamnameleri, belirledikleri ilkeleri ve sıkı sıkıya bağlı kaldıkları kurtuluş ülküleri ile adeta bölgesel çapta bir İstiklal Savaşı vermişlerdir. İspir direnişi bir halkın gücü, çapı, sınırı ve büyüklüğü ne olursa olsun birlik olduğu, bir ülkü etrafında toplandığı sürece kimsenin onları köleleştiremeyeceğini açıkça ortaya koymuştur.
İstiklal Savaşına karar verenlerin İspir, Gazi Antep ve Kahraman Maraşın işgali sırasında halkın gösterdiği direnişten büyük cesaret ve ilham aldıklarına kuşku yoktur. Böyle bir direnişe hiçbir düşmanın dayanamayacağını da görmüşlerdir. Milletin istiklalini milletin azim ve kararı kurtaracaktır sözünün membaı da işte bu direnişlerdir.

................................................................................................................. Vehbi BAŞKAPAN

ispir_city

Arkadaşlar biraz sabır isteyen bi yazı ama mutlaka okuyun unutmayın tarihini bilmeyenler geleceğine sahip çıkamazlar...

ispir_city

Bu değerli bilgilerinden dolayı sayın Vehbi BAŞKAPAN'a teşekkür ediyorum ve değerli yorumlarının devamını bekliyorum...

**mechull_**

Şu anda acil cıkmam gerekiyor yazıyı telefona attım hemen okuyacagımdan şüphen olmasın, emeğine sağlık Wink

**GGuLLsENN**

paylaşım için tşkler..

**By_ultrAslan**

Hakkaten Başkapan Müftü efendiyi ispirde anlatmayan yok adam çok büyük insanmış ispire çok faydası olmuş ALLAH gani gani rahmet eylesin

Selcuk · Tarih: Cum Hzr 20, 2008 3:15 am Mesaj konusu:

Allah rahmet eylesin. Hizmetlerinden dolayı mekanı cennet olsun. Paylaşım için teşekkürler

mabekts · Tarih: Cum Hzr 20, 2008 4:40 am Mesaj konusu: Re:

"unutmaki şairleri haykırmayan bir millet
sevenleri toprak olmus öksüz bir çoçuk gibidir "
diyor şair.ne kadar da güzel söylemiş.arkadaşlar o tarihi yaşayan,o zulmü görüp o zulumden halkını kurtarmayı başarmış bir önderi aslında şu yukarıda yazılı olan bir kaç satırla anlatmak tabi ki de yetmez ama bunu yazmak bile bir erdemdir.yazan değerli abime teşekkür ediyorum.tarihimizi iyi öğrenelim.unutmayalım,unutturmayalım.

harbi · Tarih: Pts Tem 14, 2008 10:22 pm Mesaj konusu: Re:

paylaşım için teşekkürler eline sağlık